Eens in de zoveel tijd wordt het einde van iets verkondigd. Het einde van de geschiedenis. Het einde van een bepaald economisch model. Het einde van een beschaving. En ook het einde van leiderschap. Meestal wordt daarmee niet letterlijk het einde van iets bedoeld, maar een verandering van betekenis en inhoud. Dat geldt ook voor leiderschap.

Leiderschap als gezamenlijke ontwikkeling

Huidige veranderingen in machtsstructuren vragen om een andere vorm van leiderschap. De manier waarop macht georganiseerd wordt verloopt steeds minder vaak langs de klassieke piramidevorm, waarin één persoon of een klein groepje de massa de weg leidt. De huidige machtsstructuur hebben eerder een cirkelvorm, waarin leiderschap een gezamenlijk ontwikkeling is. Kennis en dus invloed is bij iedereen aanwezig. Het gaat niet langer om het beschermen of uitspelen van die kennis om strategisch voordeel te behalen, maar om het delen van die kennis, zodat er een cultuur ontstaat waar iedereen door en met elkaar groeit. Dat vraagt om een totaal andere set aan gevoeligheden.

 

Om te kunnen delen moet er een allereerst een gevoel ontstaan van verbinding: de relevantie kunnen zien waarom je met elkaar deelt. Als je beseft hoe alles met elkaar samenhangt, wordt die verbinding eigenlijk vanzelfsprekend. Je gaat ervaren dat groei en ontwikkeling niet in afzondering ontstaat, maar in een voortdurende dynamiek en samenhang. Om die samenhang te kunnen ervaren, is het belangrijk je gedrags- en denkpatronen te kennen. Onbewuste patronen zorgen voor vernauwing en een gevoel van gescheidenheid. Dat zorgt dan weer voor ruis en staat verbinding in de weg. Helderheid in patronen zorgt dat je in het hier en nu raakt en kunt zien wat er werkelijk speelt en leeft. Dat maakt daadkrachtig en creatief.

 

Als leiderschap een gezamenlijke ontwikkeling wordt, dan bestaat leiderschap ook uit de kwaliteit je door anderen te kunnen laten leiden. Dat vraagt openheid, en flexibiliteit. Je moet immers je eigen perspectief kunnen loslaten. En het vraagt om creativiteit, het ontdekken en vormgeven van mogelijkheden die je voorheen nog niet had gezien.

 

Om in cirkelvormige structuren te kunnen opereren zal je ook zelf het voortouw moeten durven nemen. Dat vraagt om helderheid in je communicatie, om de moed je uit te spreken, en om incasseringsvermogen. Dan helpt het als feedback niet persoonlijk wordt opvat, kritiek een uitnodiging wordt om de dingen nog verfijnder te kunnen zien.

 

Alle bovengenoemde kwaliteiten en gevoeligheden kunnen floreren als de dialoog optimaal is: als de onderlinge dynamieken helder worden, als er onderling verbondenheid ervaren wordt, als er een cultuur is waarin je niet direct wordt afgerekend, waar er ruimte is voor experiment, en er de rust is dingen van belang – ook als die complex en gevoelig zijn – aandacht te geven.

 

In het Your Lab leiderschap krijg je alle kwaliteiten en gevoeligheden overgedragen die horen bij deze vorm leiderschap. In mei start weer een nieuwe editie van ons leiderschapsprogramma.

Deel dit artikel: