Amat Escalente is een cultregisseur die zich ontworstelde uit LA gangs en nu met rauwe films verslag doet van mensen die door het ontbreken van een toekomstperspectief afglijden naar drugshandel en geweld. We zochten Amat op in Mexico City.

Amat Escalente werd in 2013 uitgeroepen tot beste regisseur op het filmfestival van Cannes. In de jury zat toen zijn idool Steven Spielberg, alhoewel de films die Amat maakt niets van het gelikte van Spielberg hebben. Amat kreeg zijn nominatie vanwege zijn film Heli, een keihard misdaadverhaal over de drugshandel in Mexico waar corrupte politici van meeprofiteren.

 

Amat is geboren in Mexico, kind van een Mexicaanse vader en Amerikaanse moeder. Toen zijn ouders gingen scheiden vertrok zijn moeder naar LA en zijn vader naar Houston. Amat voelde zich vervreemd, niet alleen door de scheiding maar met name omdat hij terecht kwam in een cultuur die niet de zijne was. ‘Ik hoorde er niet bij. Ging daardoor niet meer naar school en sloot me aan bij een gang waarin ik een nieuwe geborgenheid vond. Ik ben niet gewelddadig, maar de aantrekkingskracht van een nieuwe ‘familie’ was groot. Toch wist ik ergens dat als ik erbij bleef, dat mijn leven een hel zou worden. Ik vertrok na een paar jaar naar mijn vader in Houston.’

 

Amat begon te werken in een videotheek, raakte verslaafd aan films kijken, ze boden een ontsnapping uit de wereld waarin hij zelf zat. Via zijn werk werd hij uitgenodigd voor een workshop ‘korte films’. De workshop werd begeleid door de avantgardistische filmmaker Richard Linklater, van wie Amat toen nog nooit had gehoord. Amat maakte een korte film over de uitzichtloosheid waarin hij zelf zat, de verveling, het ontbreken van betekenis. Rauw en op de huid. Linklater zag zijn talent en nam Amat onder zijn hoede.

 

De films die Amat nu maakt, gaan over mensen die uit verveling en het ontbreken van een toekomstperspectief naar geweld grijpen. Hij laat zien hoe opvoeding en een sociale context mede bepalend zijn voor ons gedrag. Ook gaan zijn films over culturele vervreemding, wat het met je doet als je plots in een cultuur terechtkomt waar ze je niet moeten, zoals hij zelf meemaakte in LA.

 

Los Bastados (de barbaren) gaat over een groep Mexicaanse emigranten die in LA worden uitgebuit wat de mannen moedeloos en verslagen maakt. Het is niet meer duidelijk wie nu de barbaren zijn: de Mexicanen die wachten op werk en in parken overnachten vanwege geldgebrek, of de Amerikanen die hen uitbuiten. Dat is misschien wel wat Amat wil laten zien: dat we zo bang zijn voor de vreemdeling, dat we zelf een barbaar worden en mensen als dingen gaan beschouwen. De twee Mexicanen nemen in Los Bastados uiteindelijk geld aan van een Amerikaan die aan het scheiden is en zijn vrouw wil laten ombrengen. Als de twee Mexicanen binnendringen in het huis van de vrouw lijken ze zonder enige emotie hun taak te gaan volbrengen. Ook de vrouw heeft een lege blik in haar ogen. Amat: ‘Ze hebben allemaal die afgestompte blik, niet omdat ze gewetenloos zijn, maar omdat ze zijn moegestreden.’

 

Amat werkt niet met professionele acteurs, maar met mensen die zelf in uitzichtloze situaties zitten. Dat geeft zijn films een haast documentaire-achtige sfeer. Hij filmt met een kleine crew. Samen met zijn broer schrijft hij de scripts, en met zijn vrouw doet hij de edits. Zijn eerste films waren super low budget maar wonnen vele prijzen: niet alleen in Cannes maar op filmfestivals in Venetië en Berlijn. Onlangs werd hij door Netflix benaderd om de successerie Narcos, Mexico te regisseren en kon hij over een groot budget beschikken. ‘Maar mijn nieuwe film zal weer ‘klein’ zijn,’ zegt hij. ‘En dichterbij huis. Het speelt zich af rondom de plek waar ik opgroeide en ook nu weer woon. Filmen geeft me de mogelijkheid te ontdekken waar ik vandaan kom, wie ik ben geworden, en waar ik heen ga.’

 

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief, voor het hele interview met Amat – en alle andere Your Lab interviews en essays. En schrijf je in voor het Lab om in een team te werken aan een document dat raakt en een noodzakelijke dialoog op gang brengt.

 

 

Deel dit artikel: