Deeyah Khan is documentairemaakster. In White Rights, gaat zij op zoek naar de beweegredenen van neonazi’s en (witte)nationalisten in Amerika. Khan – moslima, een doelwit van de mannen die ze bezoekt – gaat mee naar groepsbijeenkomsten, filmt gewelddadige demonstraties waarin opgeroepen wordt tot haat en geweld, en tot deportatie van niet-blanken. In haar interviews stelt ze de mannen simpele maar confronterende vragen. Ze gaat voorbij aan de ideologie die wordt aangehangen, maar wil hun persoonlijke motivaties leren kennen. Waarom hebben ze een hekel aan moslims? Wat zijn hun ervaringen met moslimes? Maar ze wil de mannen ook beter leren kennen door naar hun persoonlijke levensgeschiedenis te vragen: hoe zijn ze opgegroeid, en wat geven ze hun kinderen mee?

 

Er ontstaat langzaam een band tussen Kahn en de mannen. Dan vertelt de documentaire maakster dat de ideologie van de mannen haar angstig maakt en minderwaardig doet voelen. Als ze vraagt of de geïnterviewde haar kwaad zou willen doen, haar haat omdat ze een ander geloof aanhangt of een andere huidskleur heeft, haar het land uit zou willen zetten, is de reactie iedere keer een van verbazing. Er lijkt kortsluiting in de hoofden van de geïnterviewden te ontstaan, de ideeën lijken niet te rijmen met de vriendschappelijke gevoelens die ze hebben voor de vrouw die tegenover hen zit. ‘Dat zou ik jou nooit aan doen.’ En: ‘Je hebt mij met respect behandeld, dan ben ik ook respectvol naar jou.’

 

Vrijwel alle geïnterviewden nuanceren hun gedrag. Een enkeling besluit zelfs zijn ideologie en de groep waar hij deel van uitmaakt los te laten. Een krachtig voorbeeld hoe je door samen iets te creëren tot compassie komt en niet alleen nieuwe inzichten opdoet maar ook gedrag drastisch kan veranderen. De documentaire is nog te zien op NPO Plus.

 

Deel dit artikel: