Met de komst van big data wordt steeds meer de suggestie gewekt dat we alles in kaart kunnen brengen. En leiders lijken uit angst voor de snelle, onvoorspelbare ontwikkelingen steeds vaker terug te willen vallen op een model. Maakt dat ons effectief? Geeft een model veiligheid of zet het juist op achterstand?

De realiteit is te groot om in een model te vangen

Door: André Platteel

 

Het verhaal is niet langer dan één alinea, maar ik blijf het een van de mooiste verhalen vinden dat ik ken. Het is van de Argentijnse schrijver Borges die in zijn land een gevierd schrijver was en een erebaan kreeg, hij werd hoofd van de allergrootste bibliotheek van Zuid-Amerika. Maar precies op dat moment begon Borges blind te worden; miljoenen boeken tot zijn beschikking maar hij kon geen letter meer lezen. Hij bleef wel schrijven, dicteerde zijn verhalen aan zijn moeder bij wie hij woonde. Het korte verhaal van Borges dat ik zo mooi vind gaat over een koning die zijn koninkrijk in kaart wil brengen. Hij vraagt de beste kaartmaker van het land om een kaart te tekenen. De cartograaf maakt een kaart op schaal en dat maakt de koning woedend, zo klein is zijn rijk toch niet? De koning mist er straten en bruggen in die hij net heeft laten aanleggen. De kaartmaker gaat opnieuw aan de slag, probeert zo snel te tekenen als de ontwikkelingen in het rijk voortrazen, en maakt nu een gigantische kaart. Nog is de koning niet tevreden, de allerlaatste stadsvernieuwingen missen nog steeds, en de kaart is in formaat wel groter maar nog steeds niet het formaat van het rijk zelf. De cartograaf besluit het rigoureus aan te pakken en trekt de woestijn in. Hij maakt er een kaart zo groot als het rijk, en laat zich razendsnel informeren over de laatste ontwikkelingen die hij in de kaart verwerkt. Als hij na deze intense klus eindelijk klaar is trekt de wind in de woestijn aan, en rukt de kaart in stukken. Slechts enkele delen van de kaart zijn hier en daar nog teruggevonden.

 

Voor mij staat het verhaal symbool voor het verlangen naar een model en tegelijk de onmacht van een vastomlijnde structuur. De koning wil overzicht, maar hij werkt zichzelf tegen door zijn eigen beslissingen (nieuwe bruggen en straten). De cartograaf probeert de realiteit te slim af te zijn, maar ook dat is een verloren zaak. De realiteit is simpelweg te groot om ermee de strijd aan te gaan.

 

Met de komst van big data wordt steeds meer de suggestie gewekt dat we alles in kaart kunnen brengen. En leiders lijken uit angst voor snelle, onvoorspelbare ontwikkelingen steeds vaker terug te willen vallen op een model. Maakt dat ons effectief? Geeft een model veiligheid of zet het ons op achterstand?

 

Een leraar die ik ooit had in de vechtkunst, beantwoorde mijn verlangen naar overzicht steevast met: ‘Je vraagt om een model, maar daar ga je het niet mee redden.’ Het leren bestond uit ‘sparren’, rondjes stoeien, en van daaruit waar mogelijk zelf een structuur ontwikkelen die voor dat moment waarde had. Ik kwam erachter dat mijn verlangen naar een model zonder eerst te ervaren, voortkwam uit de wens naar een bescherming, een harnas. Met een kader kon ik ergens op terug vallen, kon ik bij eventuele misstappen het model als verdedigingsargument gebruiken. Dat voelde comfortabel. ‘Kijk, het staat hier beschreven…. (Of, bij Big Data: ‘The computer says…’)

 

Ik merkte ook dat zodra ik uitging van een model, ik niet langer aanwezig was, mijn blik vernauwd. Ik zag niet wat er werkelijk was, omdat het raster van het model op de realiteit geplakt zat. Mijn effectiviteit bestond alleen maar binnen de illusie van het kader. Wat ik ook merkte is dat als er iets mis ging, ik naar het model greep om me maar niet ongemakkelijk te hoeven voelen. Ik bevroeg mezelf en de situatie niet langer. Mijn ontwikkeling stokte; mijn intelligentie bleef hangen in het model, zoals een naald in een groef van een plaat. Het resultaat: een herhaling van steeds hetzelfde. En bij leiderschap speelt er nog iets anders: de klassieke gedachte over leiderschap is dat de leider het allemaal ‘weet’ en ‘oplost’. Dat kan natuurlijk nooit. Maar met een model kun je als leider de suggestie wekken dat het zo is. In die zin draagt een model bij aan de romantische gedachte alles te kunnen beheersen, wat niet meer van deze tijd is.

 

Interessant aan deze tijd, is dat steeds meer bedrijven in het midden van de realiteit willen staan, en niet aan de rand ervan. De organisatie niet als mechanisme maar als organisme, waarin voortdurend ontwikkeld en geleerd wordt. Dat moet ook wel, omdat ontwikkelingen te complex en te snel gaan om het in een sluitend kader bij te kunnen benen. In die organisaties is het model niet langer intermediair om beslissingen te nemen, maar de dialoog. De leider hoeft het niet allemaal te weten of te fixen, hij bezit de gevoeligheden van ‘Holding the space’; een cultuur waarin teamleden van elkaar leren en met elkaar groeien door goed afgestemd te zijn op zichzelf, anderen en hun omgeving. Dat maakt het mogelijk de potentie van alle teamleden te benutten, verschillende standpunten op de realiteit te combineren en vanuit verbinding beslissingen te nemen die precies in de tijd passen en daarom effectief zijn.

 

Als je volgens die route werkt hoeft het modieuze ‘innovatie’ niet voortdurend uit de kast hoeft te worden gehaald; de vernieuwing zit al ingebed in de dialogische structuur van de organisatie. De destructieve keten van reorganisaties (het model aanpassen omdat de vorige toch niet leek te werken) om de realiteit bij te benen is niet langer nodig. Dat neemt angst en onveiligheid weg. ‘Reorganisatie’ zit humaan ingebed in flexibiliteit, openheid en verbinding. Dat geeft rust, veiligheid en overzicht. En het maakt creatief en daadkrachtig.

 

Een model kan van pas komen om te begrijpen hoe iets is gegaan, om er dan van te leren. En het model vervolgens net als de kaart in het woestijn aan stukken te laten scheuren. Zodat wat werkelijk is weer ruimte krijgt en mensen aanwezig zijn en verbonden. Dat is het proces dat we bij Your Lab faciliteren in onze leiderschapsprogramma’s.

 

Het volgende leiderschapsprogramma start in September. En de leiderschapsretraite eind september/ begin oktober. Mocht je meer informatie willen, neem contact op met Robin: robin@yourlab.nl

 

Which is produced with the exact same formula, in a number of countries Vardenafil is represented under original name Sildenafil. The user needs to take a lower dose of Lovegra to achieve an erection more quickly. Each of these treatments has a place in medicine and are effective forms of Managing Erectile dysfunction depending on the goals of the physician and medical condition of the individual who is seeking treatment.

Deel dit artikel: