Van piramide naar circulaire-structuur. Een slordige 2.000 jaar geleden hadden de Grieken het al over het belang van een circulaire organisatiestructuur. En ze hadden heel goed in gaten dat die structuur alleen niet voldoende was om krachtigere beslissingen te kunnen nemen. Er is de kennis en kunde nodig om circulair te kunnen werken. De Grieken introduceerden tal van technieken om gevoeligheden over te dragen zodat circulair niet synoniem ging staan voor stuurloos, chaos of besluiteloosheid. Nu duurzaamheid op ieders agenda staat, lijkt de circulaire organisatie opnieuw in trek: om de kennis en kunde van iedereen te kunnen benutten, en complexe vraagstukken van een groot draagvlak te voorzien. Maar net als 2.000 jaar geleden zal er eerst sociale innovatie nodig zijn om circulair werken mogelijk te maken. Bij Your Lab noemen we dat innerlijke duurzaamheid. Dat is wat we in het leiderschapsprogramma en in de leiderschapsretraite faciliteren en overdragen.

Over innerlijke duurzaamheid

Veel van onze organisatiestructuren doen nog steeds denken aan een piramidevorm, een structuur die door de Egyptenaren is ontwikkeld: met een Farao aan top, de edelen eronder, daaronder de handelslui en dan het volk. De Grieken kwamen met een andere besluitvormingsstructuur: circulair. De Grieken hadden heel goed in de smiezen dat urgente thema’s alleen effectief geadresseerd kunnen worden als ideeën gedragen worden door iedereen. En dat ideeën pas werkelijk innovatief kunnen zijn als je de kennis en creativiteit van iedereen kunt inzetten. De Grieken waren niet gek, ze wisten heel goed wat ze zich daarmee op de hals haalden: een hoop gelazer! Als iedereen zich wil laten gelden, wil ook iedereen gehoord worden. Chaos. Botsende ego’s. Strategische spelletjes. En daardoor trage besluitvorming en onderlingen onuitgesproken machtspelletjes. En als iedereen denkt zijn stem te moeten laten gelden, hoe zorg je ervoor dat gebrek aan kennis en diepgang niet tot radicale middelmatigheid leidt? De Grieken introduceerden circulaire besluitvormingsstructuren pas nadat ze die thema’s op menselijk niveau getackeld hadden. Ze erkenden het belang van retorica. Ze stopten tijd in de kwaliteit van hun educatie. En ze ontwikkelden het inzicht dat individuele kracht (zowel intellectueel als creatief) pas waardevol is, als ze bijdraagt aan de groei van het grotere geheel. Ze ontwikkelden daar spelvormen voor, en toneelstukken om dat besef verder door te laten dringen.

 

We zijn inmiddels een slordige tweeduizend jaar verder. Urgente thema’s vragen om andere beslissingsstructuren. De piramide brokkelt af. Circulair is opnieuw modern, met zelfsturende teams. Die transitie, die ten doel heeft urgente problemen duurzaam en creatief te laten kantelen, zal gepaard moeten gaan met een aanvullend proces, net als toen bij de Grieken. Je zou dat sociale innovatie kunnen noemen: een set aan nieuwe inzichten en kwaliteiten die het mogelijk maakt circulair te kunnen opereren. Dat proces begeleiden we bij Your Lab. We noemen dat innerlijke duurzaamheid. We hebben een programma ontwikkeld waarbij je gaat ervaren wat nodig is om circulair en daarmee duurzaam te werk te kunnen gaan. En je gaat ervaren welke effecten dat heeft op leiderschap, teams, en op het begeleiden van individuen. Vanuit die doorleefde ervaring, ontstaan op een natuurlijke manier innovaties die duurzaam en werkelijk vernieuwend zijn.

 

Ik las ooit ergens de zin: Before there is rightness of action, there is rightness of being. Dat klinkt stichtelijk, moralistisch. Maar als je dat even loslaat, dan zit er wel wat in: als we niet doorleven wat duurzaamheid werkelijk inhoudt, dan kun je niet werkelijk duurzaam acteren en dus ook niet echt innoveren. Dan blijf je handelen vanuit externe spiegeling. En laten we nu net in een tijd leven dat oplossingen voor huidige problemen niet opgelost kunnen worden door te spiegelen wat we eerder al deden. Er is een heel nieuw denkraam nodig: om dat te creëren is ieders input nodig, denkend en handelend vanuit het grotere geheel.

 

Check onze leiderschapsretraite en leiderschapsprogramma.

Deel dit artikel: