Een man maakt in de roman 'Een doodgewoon leven' zijn memoires op. Hij denkt een doodgewoon leven te hebben geleid. Maar terwijl hij schrijft komt hij erachter dat zijn leven helemaal niet zo gewoon was. En wie hij is kan ook niet in een sluitend verhaal verteld worden. Het verhaal van wie we zijn is niet te vatten is in één geschiedenis. We zijn niet iemand uit één stuk, maar bewegen voortdurend alle kanten op, met vaak op elkaar inwerkende krachten. We bestaan uit ingewikkelde relaties: relaties tussen gevoelens en het denken, tussen mij en de ander, en tussen mij en de wereld. Pas als we daarbij stilstaan kunnen we begrijpen hoe die relaties in elkaar steken, en kunnen we ze transformeren om nieuwe, liefdevolle wegen in te slaan. Hoe neem je daar de tijd voor en wat is er voor nodig relaties helder en krachtig te maken?

Tekst: André Platteel

 

Toen ik nog in Leiden woonde ging ik elke dag naar de Nieuwe Rijn waar een boekwinkeltje zat die comics importeerde. Met de man die er werkte bouwde ik een hechte band op. Uit de honderden titels was het lastig een keuze maken, maar zijn adviezen waren altijd raak. Dat was nog voor de tijd dat algoritmes dat ongevraagd voor je doen, en de comics die hij me aanraadde waren raker en onverwachter dan een computer zou kunnen bedenken. De comic-man baseerde zijn adviezen niet op wat ik eerder mooi vond, maar kon inschatten wat me zou verrassen. Hij rekte mijn smaak op. Ik heb dat lange tijd niet gehad; iemand die ergens zo thuis in is en je daarin meeneemt op zo’n manier dat je je smaak steeds verder verdiept. Tot ik vorig jaar via internet een vrouw op het spoor kwam die bijzondere boektitels verzamelde. Anna raadde me het ene na het andere juweeltje aan, ook van schrijvers met wie ik dacht niets te hebben. Ik heb nog nooit zulke prachtige boeken gelezen. Ze waren een geweldige inspiratie voor de roman die ik afgelopen jaar zelf schreef. Ik heb Anna nog nooit in leven lijve ontmoet. Toch was ze het afgelopen jaar een van de belangrijkste personen voor me.

 

Als we ons eigen verhaal niet begrijpen dan lopen we vast, blijven we herhalen wat we eerder al deden, kunnen we niet vernieuwen.

 

‘Een doodgewoon leven’ van de Tsjechische schrijver Karel Čapec was een van de boeken die ik bij Anna kocht. Een man maakt zijn memoires op. Hij denkt een doodgewoon leven te hebben geleid. Maar terwijl hij schrijft komt hij erachter dat zijn leven helemaal niet zo gewoon was. Door te schrijven begint hij pas te begrijpen wie hij was en wie hij is geworden. Het verhaal dat hij van zichzelf maakt aan het begin van het boek blijkt helemaal niet te kloppen. Door stil te staan bij zijn herinneringen, raakt hij over zijn verleden verrast. Soms grijpt hij terug op wat hij eerder schreef, reflecteert er nog eens op, om beter te begrijpen wat toen zijn beweegredenen moeten zijn geweest. Je krijgt samen met de hoofdpersoon steeds een ander zicht op wie hij is, de man die als spoorbediende heeft gewerkt op een stationnetje waar maar een keer per dag een trein langskwam. Het recept voor een doodgewoon leven, ware het niet dat elk leven zijn geheimen heeft, dat elk leven vol tegenstrijdigheden zit, en dat niemands leven lijkt te verlopen op de manier hoe je dat van tevoren hebt uitgedacht.

 

Het verhaal van wie we zijn is niet te vatten is in één geschiedenis. We zijn niet iemand uit één stuk, maar bewegen voortdurend alle kanten op, met vaak op elkaar inwerkende krachten.

‘Een doodgewoon leven’ laat zien dat als we ons eigen verhaal niet begrijpen dat we dan vastlopen, blijven herhalen wat we eerder al deden, niet kunnen vernieuwen. Dat leidt niet tot een doodgewoon leven maar een doodsaai leven. Door zicht te krijgen op onze narratieve structuur, kunnen we beter samenvallen met onszelf en de wereld om ons heen. Het verhaal van wie we zijn is niet te vatten in één geschiedenis. We zijn niet iemand uit één stuk, maar bewegen voortdurend alle kanten op, met vaak op elkaar inwerkende krachten. We hebben geen wezenlijke kern die diep in ons ligt opgeslagen en die je zou kunnen blootleggen als ware het je ziel. We bestaan uit ingewikkelde relaties: relaties tussen gevoelens en het denken, tussen mij en de ander, en tussen mij en de wereld. Pas als we daarbij stilstaan kunnen we begrijpen hoe die relaties in elkaar steken, en kunnen we ze transformeren om nieuwe, liefdevolle wegen in te slaan.

 

Maar hoe vaak nemen we de tijd om te verstillen zodat we kunnen reflecteren, om te kunnen begrijpen wie we zijn en waarom we doen en denken zoals we dat doen? De verleiding bestaat om een leven te leiden als een almaar doordenderende trein. Maar wat als we voor even spoorbediende zijn, en de trein die ons leven is, observeren om te kijken waar het heen wil, en daarop de wissels aanpassen. Zodat het leven een richting op gaat die we nog niet kennen, een richting die tot leven brengt.

 

In Your Lab leer je jouw verhaal kennen. Niet alleen door te schrijven, maar met allerlei trainingen die we de afgelopen tien jaar ontwikkeld hebben. Zo kun je het juiste spoor vinden: verbonden, helder, liefdevol en daadkrachtig. Schrijf je in voor het Lab.

Deel dit artikel: