stef

Why separate work and life?

Door: Robin van den Maagdenberg

Stef van Dongen is de oprichter van Enviu. Een onderneming die sociale en maatschappelijke problemen signaleert en vervolgens bedrijven start met een winstgevende oplossing voor het probleem. Een bekend voorbeeld is de Sustainable Dancefloor, een vloer die door het gewicht van dansende mensen elektriciteit opwekt. Hij gelooft dat ondernemerschap de sleutel is om tot duurzame verandering van de economie te komen. “Als je een onderneming opzet met het juist DNA, de juiste cultuur, de juiste sociale waarden en een business model waarmee je sociale, ecologische en financiële waarde creëert, dan is de impact oneindig.” Als verbindende ondernemer heeft hij ook zitting in de adviesraad van Your Lab.

 

stef

 

Levens-werk

“Ik merk dat de meeste mensen groot onderscheid maken tussen werk en privé. Ik niet. Voor mij is het levens-werk. Veel mensen hebben daar behoefte aan, maar zoeken naar een formule om te ontdekken hoe ze dat doen. Waarschijnlijk ook één van de redenen dat zoveel mensen Your Lab doen. Ik wil vanuit innerlijke motivatie werken en het leven vieren. Dat doe ik vooral door dicht bij mezelf te blijven. Als ik langer dan een week een dissonantie voel dan ga ik er iets aan doen. Ken je dat als je een gitaar stemt? Zodra die out of tune is dan hoor je dat gelijk. Mijn gitaarsnaren zitten ergens rond mijn middenrif, in mijn buik. Ik ga heel erg af op dat gevoel. Zodra ik daar iets voel, word ik chagrijnig. Meestal ligt het binnen handbereik om daar zelf iets aan te veranderen. Door een gesprek te hebben met iemand, me ergens over te uiten, iets anders te gaan doen, of te stoppen met datgene waar ik geen energie van krijg. Ik besteed veel tijd aan het stemmen van mijn interne snaren, dat gaat steeds verfijnder. Als twintiger was ik een rockgitaar, nu meer een Spaanse gitaar.

 

Ik kom uit een familie van ondernemers, met een familiebedrijf. Tot mijn negentiende had ik het idee dat ik het bedrijf zou overnemen. Tot mijn dertigste zou ik werken en geld verdienen om dan te kunnen stoppen en de wereld te redden. Een vulkaanuitbarsting veranderde mijn leven. Van de groep van acht mensen waarmee we op pad waren hebben er drie het overleefd. Dat was voor mij een moment waarop ik dacht, waar gaat het om in het leven? Winst maken om de winst is leuk, maar wat heb je eraan? Ik ben vanaf dat moment gaan schrijven om erachter te komen wat ik met heel mijn hart zou willen. Drie jaar later viel ik van een gletsjer op de top van een berg 500 meter naar beneden. En weer overleefde ik het. Dit moest een teken zijn. In gesprek met mijn vader besloot ik dat ik het bedrijf niet ging overnemen. Vanaf dat moment ben ik jaarlijks een maand op pad gegaan om te ontdekken wie ik ben, waar ik goed in ben, waar ik energie van krijg, waarom ik doe wat ik doe, om zo dicht mogelijk bij mezelf te blijven. Eén keer per jaar ga ik samen met mijn levenspartner Li An er een maand tussenuit, voor een grote onderhoudsbeurt. Maar ook vaak tussendoor, dan zijn we de hele dag stil. Door stilte raak in meer in tune met mezelf, dan hoef ik niet te bedenken wat de volgende stap gaat zijn, maar lijkt die stap zich vanzelf uit te rollen.

 

(Sociaal) ondernemen en leven

Ik ben een sociale onderneming gestart, deels uit empathie, maar ook voor mezelf, om geld te verdienen. Ondernemen kan ik gewoon niet laten. Ik krijg zoveel energie van het proces waarbij je van niets iets maakt. Een betekenisvol leven is voor mij ook zorg dragen voor een gezonde en mooie wereld. Natuurlijk is dat best abstract, maar het gaat me echt aan het hart. Ik zag in Chili gifgroene stranden naast de kopermijnen, en daarnaast wonen mensen. Een eco-systeem waar wij als mensen van afhankelijk zijn sterft af door de vervuiling en die mensen wordt onrecht aangedaan. Ze kunnen vaak niet lezen of schrijven, weten van niets en zullen een drastisch korter leven hebben door de vervuiling. Dan wil ik daar iets voor verzinnen, uit empathie, maar dus ook omdat het niet klopt wat we op systeemniveau hebben ontwikkeld. Wat dat betreft ben ik heel ambitieus. Ik wil dingen doen die in potentie een systeem kunnen veranderen. Tot nu toe ben ik nog niet tevreden met de resultaten die we met Enviu op dat niveau geboekt hebben.

 

Ik zal niet tevreden zijn tot ik aantoonbaar een ongezond systeem omver heb kunnen werpen of veranderen. Dat is een beetje tegenstrijdig, omdat ik aan de andere kant hartstikke gelukkig ben en zie dat het ook belangrijk is om iedere kleine stap die we maken te vieren. Maar ik wil grote dingen doen. Nu heb ik nog vaak het gevoel dat we aan het fröbelen zijn in de marge. Dat zal waarschijnlijk ook met mijn eigen capaciteiten te maken hebben, dat ik nog niet in staat ben om echt een grote stap te maken. En misschien moet ik accepteren dat de mensheid eindig is. Maar als ik dan zie dat het een klein aantal ondernemers in Sillicon Valley het lukt om met nieuwe technologie de wereld te veranderen, dan denk ik dat wij op ons gebied dit ook moeten kunnen. Het voelt voor mij vaak dat we hier in Nederland echt te klein en versnippert denken.

 

Het dubbele aan levenswerk is dat ik er helemaal in op kan gaan. Ik ben heel selectief geworden in vriendschappen. Van nature ben ik Jan en allemans vriend, maar dat gaat ten koste van de vriendschappen die ik wil verdiepen. Ook op dit gebied ga ik steeds weer terug naar binnen: wat is mijn eigen voedingsbron, waar raak ik door geïnspireerd, wie voedt mij, zodat ik niet leegloop? Ook in sociaal contact gaat het erom dicht bij jezelf te blijven. Mijn bronpersonen zijn mensen die ergens heel goed in zijn, ergens over na hebben gedacht, ergens met heel veel aandacht en liefde aan werken, het zijn mensen wanneer je iets van jezelf geeft het meer wordt, dat soort mensen inspireren mij.

 

Geen verschil tussen binnen en buiten

Mijn ervaringen overdragen en laten zien dat het anders kan, daar wil ik meer tijd voor nemen. Zeker binnen Enviu. Mensen verdienen bij ons minder dan ze bij investeringsfondsen of bij grote ondernemingen zouden verdienen, dit vullen we aan met niet-materiële zaken: de inhoud van het werk, het avontuur, de mensen die je ontmoet, de impact die je maakt, de verantwoordelijkheid die je krijgt. Ook probeer ik mijn team aan te sporen om tijd te steken in zelfonderzoek. Ik stuur periodiek een brief naar iedereen, waarin ik mijn leerproces deel en waar ik nog aan wil werken. Ik nodig iedereen uit een brief terug te schrijven waarin ze hetzelfde vertellen over zichzelf. Gek genoeg staan veel mensen er nog niet voor open om die verdieping te maken. Erachter komen wat voor jou levens-werk is, daar wordt naar mijn idee te weinig aandacht aan besteed. Ik ben er nog niet achter wat het is dat ze weerhoudt.

 

Enviu is een platform waar je je dromen kan realiseren. Of dat nou binnen Enviu is of niet dat maakt me niet uit. Als je eenmaal onderdeel bent van het team, dan is er geen verschil tussen binnen en buiten. Ik wil mensen niet koste wat kost bij me houden. Liever heb ik dat iedereen uiteindelijk zijn eigen levens-werk vindt en vol in z’n kracht staat. Daarvoor is het soms noodzakelijk om een eigen pad te kiezen. Als ik daar dan bij kan helpen, door financiële ondersteuning, of het delen van kennis dan doe ik dat graag. Zolang het van alle kanten maar open en transparant blijft. Ik ben daar niet bang voor, vind het juist een mooie uitdaging.

 

Ook probeer ik mensen in de tijd dat ze bij Enviu werken, zoveel mogelijk kansen te bieden om het levens-werk te maken. Wij geven tijd voor innovatie, we supporten mensen tot eigen-ondernemerschap, en geven ons team de mogelijkheden om zich persoonlijk te ontwikkelen. We werken er nu naartoe dat mensen steeds meer zelfleiderschap vertonen, werken in zelfsturende teams. Het is mijn taak om daarin te inspireren, een voorbeeld te zijn, maar dat lukt nog niet altijd. Het is fijn als mijn team me daar bewust van maakt, maar ik word toch gezien als de baas, waardoor het soms lastig blijkt voor mensen om me ergens op aan te spreken. Als ik me en public kwetsbaar durf op te stellen, dan ontstaat die openheid sneller. Als ik laat zien dat fouten maken mag, zolang je er maar van leert. Kwetsbaarheid en vanuit je eigen kracht handelen zijn wat mij betreft randvoorwaarden om te ondernemen: het vuur voelen, elkaar spiegelen en openstaan voor verandering. Dat straal je uit, dat herkennen mensen. Hetzelfde geldt voor empathie: je kunnen inleven in de ander. Alleen dan kun je ontdekken wat de echte behoefte is van je klanten en partners, en of dat aansluit bij jouw motivatie als ondernemer.”

Deel dit artikel: