sjors0

Who I think I was, is not what I am.

Door: Marthe Walter. Fotografie: Malou kranen
 
Mijn naam is Marthe Walter. In de winter van 2014 deed ik mee aan Your Lab. Mijn hele wereld werd op zijn kop gezet, een onbeschrijfelijke verandering. Ik ging van overleven naar leven. Geïnteresseerd in hoe andere deelnemers Your Lab hebben ervaren, zocht ik Sjors Boelaars op, die aan één van de eerste Your Lab-edities meedeed, in de zomer van 2012. Ik ontmoet Sjors in het Vondelpark. Hij heeft al een plekje uitgezocht op het gras langs het water, waar hij me op zijn blote voeten verwelkomt. Vol enthousiasme begint hij te vertellen en te vragen over Your Lab, het duurt even voor ik de rollen omgedraaid krijg en hem duidelijk maak dat ik toch echt hem ga interviewen en niet andersom.
 
sjors0
 
‘Ik studeerde af,’ steekt Sjors meteen van wal als we nog maar net in het zomerse gras van het Vondelpark zitten. De mouwen van zijn blouse zijn opgerold. De racefiets waar hij net op aankwam heeft hij tegen een boom gezet. Af en toe lijkt het alsof hij over de glazen van zijn fondsbrilletje wil kijken. ‘Ik deed filosofie aan de VU. Met mijn Master wilde ik die studie concreet maken: filosofie toepassen op management. Ik liep stage als consultant op de Zuidas bij een goed kantoor waar ik in maatpak de snelle jongen uithing. Ik wrong mezelf in een rol en probeerde ‘de ideale intern‘ te zijn. Het koste me veel teveel energie, ik ben ermee gestopt. Meteen kwam het idee weer boven om te gaan reizen, de wereld rond te zeilen, wat ik al heel lang wilde. Ik had dat idee geparkeerd omdat ik het zag als een uitvlucht, weg van mijn studie, weg van een keuze voor een baan. Maar wat daarna: als je terugkomt na zo’n reis is het probleem van geen keuze kunnen maken echt niet verdwenen.
 
Een huisgenoot vertelde dat hij aan Your Lab ging deelnemen. Ik kende het niet, Googelde en dacht: ‘ik zit in een fase waarin ik op zoek ben naar hoe ik verder wil. Ik heb niet echt een probleem, voel me prima maar weet gewoon even niet waar ik heen wil. Misschien dat Your Lab me bij een keuze kan helpen. En als dat niet zo is, dan zal het in iedere geval een interessant experiment zijn. Ik ben altijd gefascineerd geweest door de psyche van de mens.”
 
Net als Sjors nam ik ook zonder verwachting deel aan Your Lab. Ik vond het super spannend, had geen idee wat me te wachten stond. Op de site van Your Lab vind je geen dagprogramma, en artikelen die over het programma in de media verschenen zijn laten vrijwel niets los over wat je te wachten staat. Later bedacht ik me dat zonder verwachting deelnemen misschien wel een voorwaarde is om je totaal te kunnen overgeven – geen mogelijkheid hebben tot overdenken.
 
‘Toen ik aan Your Lab begon zei ik nog tegen mijn vriend: “Als ik dat gekke zeil-idee in mijn hoofd haal dan moet je me meteen naar huis sturen, dat heb ik geparkeerd, ik wil daar niet in terug vallen want dat geeft alleen maar onrust.”
Zo begon ik aan Your Lab.’
 
Ik moet lachen, toch een voorwaarde. Misschien had ik ze zelf ook wel, niet zozeer over het programma maar wel over wat ik eruit wilde halen.
 
Sjors leunt naar voren, trekt wat grassprieten uit de grond, vertelt verder, geeft me weinig ruimte te mijmeren: ‘Ik wilde mijn volgende stappen weten,’ vervolgt hij. ‘Waar ga ik voor kiezen, hoe weet ik dat die keuze de juiste is, hoe zet ik de eerste stap en hoe blijf ik focus houden? Voor ik aan Your Lab begon was ik vrij naïef, ik dacht ‘dat heeft zo’n jongen als ik toch helemaal niet nodig, beetje zitten zweefteven in zo’n zaaltje’. De eerste dagen bleef ik als een filosoof aan de rand van de groep staan, observeerde vooral. Vond het interessant. Ik reflecteerde op anderen en de trainers. Ik had het gevoel dat ik alles op een rijtje had, dat ik alles al wist. Ik probeerde me wel open te stellen maar de verdedigingslinie bleef overeind, waardoor ik onbewust afstand hield. Van andere deelnemers, maar nog het meest van mezelf. Pas op de allerlaatste dag kwam dat inzicht: “Hé, Sjors, het is helemaal niet zo dat je je leven op orde hebt en dat je precies weet wat je aan het doen bent of wie je bent. Eigenlijk heb je geen flauw idee.” Dat inzicht kwam als een shock.
 
Er kwam meer: eigenlijk was de manier waarop ik keuzes had gemaakt destructief. Ik had nog nooit goed doordacht of de keuzes die ik maakte wel echt bij me pasten. Had nooit echt doorvoeld of ze me wel echt gelukkig maakten. Ik wilde het gaafste doen, zijn waar de meest leuke gasten waren, de idiootste studie doen die je maar kunt verzinnen. Ik was vooral bezig met hoe anderen op mijn keuzes zouden reageren en niet wat ik nou eigenlijk zelf van vond. Ik had niet geleerd een keuze iets goed te doorvoelen, was teveel ‘naar buiten’ georiënteerd.’
 
sjors4
 
Anders dan Sjors wilde ik niet zozeer echt deel uitmaken van een hippe scene. Maar ik wilde er ook niet buiten vallen. Ik voelde me vaak onveilig en maakte me soms klein, wilde gezien worden maar ook niet gezien worden. Had voortdurend het gevoel op mijn hoede te moeten zijn: vechten, verdedigen, vooral vluchten, weg van anderen. Het tegenovergestelde gedrag van dat van Sjors, maar de oorzaak was hetzelfde: ik stond niet in contact met mezelf en bedacht hoe anderen me zouden zien. Door Your Lab kwam ik erachter dat het gevaar dat ik voelde niet buiten mezelf zat. Ik durfde geen contact te maken met wat ik echt voelde, ik was vergeten dat ik er helemaal mocht zijn, met alles wat er speelt en leeft. Ik had me van mezelf vervreemd. Dat voelde onveilig. Your Lab heeft me geleerd dat de onvrede die je ervaart niet buiten jezelf op te lossen is, maar juist van binnenuit moet aanpakken. Sjors pakt een biertje uit de sixpack die hij heeft meegenomen, biedt mij er ook een aan. Ik pas.
 
Tussen het drinken door, vertelt hij verder: ‘De allerlaatste dag durfde ik het aan mijn veilige rol aan de rand van de groep te verlaten, trok ik naar ‘binnen’. Het was een sessie in stilte. Je werd uitgenodigd om tegenover André te zitten, omringd door alle anderen uit de groep. Je hoefde niets te zeggen, niets te doen. Ik ging zitten en dacht ‘gaaf dat ga ik even doen’. Maar er ontstond een bizarre ervaring. Iedereen keek me aan, zonder verwachting. Ik hoefde geen rol te spelen, niet de smart-ass filosoof uit te hangen, geestig en scherp maar altijd een masker om mezelf niet echt te tonen. Ik kon via andermans ogen naar mezelf kijken. Voor het eerst zag ik mijzelf in volle naaktheid. Ik realiseerde me dat alles wat ik daarvoor had laten zien misschien wel de juiste intentie had, maar steeds een rol was. ‘Laat dat nou eens gaan,’ dacht ik. ‘Wat kan er nou gebeuren als je dat masker afdoet.’ Het masker viel. Dat was zo super intens, tranen met tuiten. Fantastisch. Echt een bevrijding.
 
Vanuit die openheid ontstond een gesprek met André. Over ijdelheid. Je kent dat wel: heel hard je best doen in de hoop dat anderen je kwaliteit erkennen en je liken. Ik schaamde me daarvoor, en dat werd doorzien. André vertelde dat hij zelf ook nog wel eens met een narcistisch beest vecht. Dat het er niet om gaat van al je demonen af te komen maar dat je ze doorziet, zodat ze minder vat krijgen en je kunt zien vanuit welke intentie ze opkomen. Als je in de kern weet dat je intentie om iets te doen goed is, doe het dan gewoon.
 
Daarna gebeurde er iets heel fascinerends. Ik liet de rol varen van die vrolijke gast waar je even je gedachten aan kan slijpen. Er kwam ineens een meisje naar me toe waar ik de dagen daarvoor geen klik mee had en die steeds met een grote cirkel om heen was gelopen. Ik was klaarblijkelijk benaderbaar geworden. We kregen een goed gesprek. Ik merkte dat ik me voorheen ongemakkelijk had gevoeld als mensen zo dicht bij me kwamen. Nu niet. Dat was voor mij een heel dankbaar iets.’
 
Vanaf het moment dat Sjors begint te praten over Your Lab intrigeert hij me. Wat Sjors vertelt, komt direct binnen. Het is bijzonder, ik leer hem nog maar net kennen, maar omdat we beide Your Lab hebben gedaan, is er gelijk een band. Niet eromheen draaien, meteen verbinding. De confrontatie die Sjors schetst, zitten in stilte, inzicht krijgen in je patronen, ze durven los te laten, en daardoor een gevoel van opluchting en bevrijding ervaren waarna alles totaal veranderd, dat ken ik maar al te goed. Ik vertel hem over mijn moment in Your Lab. Over de plekken die ik vergeten was, waar ik eindelijk echt rust kon ervaren, en me daardoor weer veilig begon te voelen, en het inzicht dat die ruimte en rust er altijd is.
 
‘Het is zo waardevol,’ zegt Sjors, ‘je op zo’n diepe manier met jezelf en anderen te kunnen verbinden. De impact van Your Lab is groot, er zijn steeds meer mensen die eraan mee hebben gedaan. Je leeft in dezelfde scene dus ik komt best wel wat mensen tegen waarvan ik weet dat ze ook gierend van het lachen op een brug hebben gestaan in een vechthouding. Dat schept een band. Wat ik fantastisch aan Your Lab vindt, is dat je er ervaart hoe intens relaties kunnen zijn. Je ervaart er zo’n sterke verbinding dat ik wel ben gaan onderzoeken hoe je dat op alle manieren in je leven kan toepassen. En hoe dat intense contact ook mogelijk is in de heksenketel van Amsterdam, tussen al die hippe mensen die heel chill doen. Om daarin gewoon jezelf te blijven.
 
sjors7
 
Ik wil weten hoe het Sjors na Your Lab is vergaan.
 
Twee dagen na Your Lab kreeg ik een e-mail. Er moest een boot naar Mallorca gezeild worden, of ik mee ging. Ik dacht, dit kan geen toeval zijn. In plaats van roem en carrière, werd het zeilen. Ik heb mijn kapiteinspapieren gehaald en ben naar Mallorca vertrokken. Vier dagen later voer ik verder, als dekzwabber op een 30 meter jacht, op weg naar de Cariben. Alle ruis die ik in Amsterdam had ervaren, was verdwenen. Ik voelde me intens gelukkig. Mijn zelfbewustzijn werd uitgeschakeld. Ik was niet steeds bezig zijn met ‘wat zullen andere mensen van me vinden’, maar kon er gewoon ‘zijn’ en daarvan genieten.
 
Toen ik vanuit Mallorca in de Cariben was aangekomen, kreeg ik een e-mail van de manager van de Lady Ann, een 20 meter lang klassiek jacht, of ik kapitein wilde worden op dat schip. Zijn ogen twinkelen achter zijn ronde brillenglazen wanneer hij verteld, en trots laat Sjors tussen het verhaal door een foto zien van zijn geliefde jacht. Hij vervolgt zijn verhaal, Een boot is natuurlijk een klein wereldje. Er ontpopten zich vriendschappen met gesjeesde studenten, hyperintelligente natuurkundigen, managers die burn-out waren, allemaal mensen die op Lady Ann weer meer bij zichzelf wilde komen. Ik genoot ervan om goede gesprekken te hebben, echt lekker eten te maken, met elkaar naar muziek te luisteren. Tijd te hebben elkaar te leren kennen en uit te nodigen meer rust te ervaren. Die rust werd groter toen ik gevraagd werd het schip naar Europa terug te varen. Eerst wat angst en toen rust, maar toen ook het vertrouwen dat ik echt wel wat kon. Mijn vriend kwam over om mee de oversteek te maken. Wat een waanzinnig gevoel: op de oceaan, genieten, de rust, niet het gevoel hebben iets na te jagen, leegtes op te moeten vullen, of op je tenen te lopen om maar iemand te kunnen zijn. Varen! Toen ik terug kwam in Europa, vrij letterlijk toen ik land zag, wist ik ook nu is het klaar, nu moet je iets anders gaan doen.’
 
En..? vraag ik, nieuwsgierig naar het vervolg van het avontuur, als Sjors stopt om nog een biertje te pakken.
 
‘Terug in Amsterdam was het niet gemakkelijk. Ik werd knettergek. Zoveel mensen op elkaar, onvrede, gezeik. Ik wilde het wel uitschreeuwen: Hou op met zeuren en ga leven! Ik dacht ineens: ‘Ik ben nog niet klaar om terug te gaan naar de maatschappij.’ Ik was bang dat ik alles wat ik ervaren had kwijt zou raken. Ik ben naar Mallorca gegaan, ben er gaan fietsen. Daarna wilde ik nog steeds niet terug. Ik heb mezelf twee weken in een klooster opgesloten, heb mijn hele avontuur uitgeschreven, en ik besefte weer wat me gelukkig had gemaakt: rust, bewust leven, geen bullshit meer, genieten van wat je doet. Ik was klaar om het allemaal aan te gaan, ook in de drukte van de stad.
 
In Amsterdam brak er een fase aan van ‘ruis reductie’. Dacht bij alles wat ik deed: voegt dit toe aan mijn leven? Dingen om mijn tijd te vullen of uit gewoonte, onderzocht ik: word ik hier wel echt gelukkig van? Of is dit nodig omdat ik nog iets moet zien, oplossen, en het dus moet aangaan? Ik ontdekte een subtiel verschil tussen reflectie en ijdelheid. Ik wilde niet alleen voor die dingen gaan die me grootser of beter maakten, maar voor dingen gaan die mij completer maken.
 
Omdat ik een jaar was weggeweest moest ik ook weer opnieuw contact opbouwen met mijn vrienden. Dat gaf mogelijkheden om op een andere manier naar vriendschappen relaties te kijken dan ik daarvoor had gedaan. Het is nu minder maar intensiever en intenser. Hoe kom je gezamenlijk in contact met schoonheid, hoe kun je je bezig houden met dingen die iets toevoegen?
 
Ik heb er gewoon geen zin meer in: ijdelheid, trots, bekvechten, zeuren; het kan zoveel leuker en losser. Ik heb ervaren: je kunt het Your Lab gevoel in je dagelijkse leven overal toepassen. En dat gaat heel natuurlijk. Dat heeft me rustiger en tevreden gemaakt, en nederig.’
 
We nemen afscheid. Onderweg naar huis voel ik me zo ongelooflijk dankbaar. Voor het gesprek, voor wat Your Lab me heeft laten zien, dat ik nooit iets verloren had, maar tijdelijk iets vergeten was: dat alles perfect is zoals het is.

 

Deel dit artikel: