-alain3

I once lived in the moment, Now I don’t.

Door: Robin van den Maagdenberg. fotografie: malou kranen

Zanger en componist Alain Clark was al een aantal keren als gastspreker aanwezig bij Your Lab. Robin zocht hem thuis op. Een gesprek over inspiratie, spontaniteit, controle, loslaten en vertrouwen.

-alain3

“Bij Your Lab heb ik het over improvisatie en spontaniteit, en geheel in lijn met dat onderwerp bereid ik me niet voor, alleen mijn gitaar neem ik mee. De eerste keer was ik te vroeg. Langzaam druppelden de deelnemers binnen, en gingen ze in een kring zitten. Ik zat te wachten tot ik voorgesteld zou worden, of dat iemand een voorzet zou geven tot het gesprek. Het geroezemoes nam af, er ontstond langzaam een stilte. Iedereen keek elkaar aan – het was gewoon echt lang helemaal stil. Eerst een beetje ongemakkelijk, ik dacht ‘gaat iemand nog iets zeggen?’ Die ongemakkelijkheid ging over in, ‘Oké, dit is wat er nu is, we zijn gewoon even stil.’Je voelt dan echt iets ontstaan, alsof alles één werd, er geen onderscheid meer was tussen mij en de anderen. Zoiets maak je zelden mee. Je kunt wel in je eentje stil zijn, maar dat is toch anders. Met familie,

vrienden, of de band heb je ook wel momenten van stilte, maar hooguit een paar seconden. Dit was zo mooi, de stilte werd een ‘ding’, werd bijna aanraakbaar; heel bijzonder om te ervaren dat je met elkaar zo’n krachtige energie kunt voelen.

Eerst een beetje ongemakkelijk, ik dacht ‘gaat iemand nog iets zeggen?’ Die ongemakkelijkheid ging over in, ‘Oké, dit is wat er nu is, we zijn gewoon even stil.’

Iets dergelijks ervaar ik soms ook tijdens een optreden. Als je op het podium staat dan gaat alle energie vanuit het publiek naar jou toe. Dan is het de kunst om die terug te geven, te delen. Voor mij was deelname aan Your Lab een mooie les: vanuit stilte kun je direct die eenheid ervaren. Ik was meteen geïnspireerd. Met de band probeer ik ook altijd een eenheid te vormen, tijdens het optreden ben je op zoek naar dat gevoel waarbij je niet meer nadenkt maar gewoon ‘bent’. Want dat is waar het allemaal om draait: spontaan zijn. Iedere muzikant weet, als dat lukt dan kom je in een soort zone. Dan vlieg je. Het is niet vanzelfsprekend dat je zoiets ervaart, je kunt het niet afroepen, maar de potentie is er. Dat is de kick van spelen: één worden met alles. Als dat gebeurt met de band, gaat het publiek meestal mee, iedereen voelt dat. Maar hoe goed je ook op elkaar bent ingespeeld, het gebeurt weinig dat je in die zone komt. Dat maakt het extra bijzonder.

 

Spontaniteit heeft voor mij te maken met in het moment zijn. Tot mijn vierentwintigste vond ik dat iets vanzelfsprekends. Ik leidde in Amerika een vrij bestaan, had weinig verplichtingen en wilde alleen maar muziek maken. Maar van de ene dag op de andere veranderde dat, kreeg ik het gevoel dat ik haast moest maken, kon ik niet meer in het moment zijn, alsof ik door iets werd achtervolgd. Ik dacht dat het aan de buitenwereld lag, maar mijn vrienden herkenden dat gevoel niet. Nog steeds vraag ik me vaak af hoe het kan zijn dat ik toen geen moeite had om in het moment te zijn en nu wel. Ik ben nu 10 jaar ouder, dus zou ik daar toch verder en beter in moeten zijn.’

Ik denk dat ik wel een controlfreak ben. Daardoor verlies ik soms mijn spontaniteit. In bepaalde opzichten wil ik het echt niet zijn. Maar in mijn muziek voel ik me er prettig bij. Ik weet precies wat ik wil horen en wat niet. Als ik met andere mensen werk dan kan ik ook wel goed ruimte creëren en dingen open laten. Maar de dingen die ik voor me zie, die wil ik er ook uit krijgen. Daar heb je die controle. Mijn queeste de laatste jaren is loslaten, vooral op terreinen buiten de muziek, en dat zal het de komende jaren wel blijven. Mijn droom: de dingen laten zijn zoals ze zijn zonder scherpte en aandacht te verliezen. Ik probeer er goed over na te denken waarom ik vasthoud aan bepaalde concepten en ideeën, dat te doorvoelen. Ik schrijf, maak tekeningen, om het in kaders te plaatsen en te begrijpen waar het vandaan komt. Tegelijkertijd realiseer ik me dat kaders juist niets met loslaten te maken hebben. Dat besef ik, maar ik moet een stukje licht nog zien. Of misschien wel niet zien, maar voelen. Misschien is het wel die gedachte dat er nog iets moet gebeuren, wat me tegenhoudt volledig in het moment te leven.

-alain4

Soms word je gedwongen dingen los te laten. Een tijd geleden werkte ik aan een nieuwe plaat, maar ik voelde geen inspiratie. De deadline naderde. Doodeng. Maar ik heb inmiddels vertrouwen dat die inspiratie terugkomt. Ik laat alles dan even voor wat het is en ga niet geforceerd proberen inspiratie te krijgen, zoals in het verleden. Dat vernauwt en maakt het spastisch. Aan het vertrouwen dat de inspiratie terugkomt, koppel ik wel openheid en alertheid, dus niet lethargisch worden, maar ontvankelijk blijven voor impulsen. Dat is voor mij een gouden driehoek: vertrouwen, aandacht en daadkracht. Dan keert de inspiratie vanzelf weer terug. Je gaat weer dieper ademhalen, het leven komt weer tot je, en daarmee de ideeën. Uiteindelijk heb ik in één nacht een aantal nummers geschreven, net voor de deadline was het album af. Stiekem is het toch altijd een opluchting als de inspiratie terugkomt. Ik probeer het er dan ook echt van te nemen. Alles zet ik opzij om alleen maar te schrijven, te creëren. Daarin schuilt misschien ook angst, angst dat het weer verdwijnt. Daar komt de controlfreak weer tevoorschijn, die probeert vast te houden.

 

Ik herken in mezelf in mijn beide ouders, die mij altijd gesteund hebben. Mijn vader is een heel kalm persoon, die zijn overtuiging in rust zoekt. Vanuit zijn ‘zijn’ heb ik wel een heel sterk vertrouwen in het leven meegekregen. Mijn moeder is heel assertief, een go-getter, die gelooft iets niet tot ze het heeft gezien. Best wantrouwig, dat heb ik ook wel in me.

 

Muziek is een expressie, maar ook mijn beroep. Het ligt zo dicht bij mij, dus maakt het me kwetsbaar. Het is een uitdaging om de balans te bewaken tussen zakelijkheid en hartstocht. Als het businesswise minder gaat, dus als ik bijvoorbeeld minder op de radio ben of er minder optredens zijn, dan moet ik daar iets aan doen. Als je bedrijf een dip heeft, moet je stappen ondernemen, vooruit kijken. Maar het hart van mijn bedrijf is het maken van liedjes, het creatieve. Creëren is een vorm van overgave, daarvoor moet je je openstellen en in het ‘nu’ zijn. Dat kan soms botsen met het belang van mijn carrière. Dat is in de basis een conflict. Ik wil koste wat het kost voorkomen dat ik liedjes ga schrijven op een manier die niet vanuit mijn hart komt.

 

Het is belangrijk om momenten te creëren waarin ik me juist niet bezig houdt met de toekomst of met zaken. Dan zonder ik me af. Ga ik naar bepaalde plekken in de stad waar ik mij veilig voel, naar mijn studio. Het zakelijke uitzetten, ruimte maken voor inspiratie, in het moment zijn. En dan kan alles inspiratie zijn: een gevoel dat je van binnen hebt, een zin uit een boek, een scène uit een film, een verhaal dat iemand je vertelt, iets dat je op straat ziet gebeuren, een noot uit een stuk muziek, of dat je op je gitaar aan het spelen bent en denkt, dit klinkt goed.

 

De sessies bij Your Lab waren voor mij ook heel inspirerend. Iedere keer vertrok ik daar met het gevoel dat ik zelf ook weer wat had geleerd en een mooie ervaring had opgedaan. Je komt binnen in de energie van een groep die al een aantal dagen bestaat, een mooi gevoel is dat. Er is een pure aandacht, de groep is een unieke eenheid.”

Deel dit artikel: