IMG_1972

Clear visions cannot be thought

Door: andré platteel

Visie. Dat heeft niets te maken met de toekomst of met dromen, maar alles met nu. Als we het leven niet begrijpen zoals het is, als we niet begrijpen wie we zijn, en waarom we reageren zoals we doen, dan is het alsof we doelloos in cirkeltjes blijven rondlopen – of dat nou privé of zakelijk is.

IMG_1972
In de periode dat ik strategisch advies gaf in bedrijven, kwam ik de meest geweldige visies tegen. Maanden was erover nagedacht, over op de hei gezeten, en waren er dure adviseurs bijgehaald (waar ikzelf vaak onderdeel van was) om te komen tot knappe, krappe one-liners, zodat iedereen de visie zou kunnen begrijpen: van CEO tot werkvloer.
Visies als containerbegrippen.
Daar kun je van alles in storten, maar niemand kan er echt een concrete invulling aan geven – er ontstaat een schijn van richting, maar vervolgens wordt iedereen het bos in gestuurd.
Wat betekent geluk bijvoorbeeld? Of duurzaamheid? Veiligheid? Groei? Termen die op de een of andere manier vaak in een visie verwerkt zijn.
De invulling van die termen heeft alles te maken met het inzicht in wie we werkelijk zijn, inzicht in hoe het verleden ons gevormd heeft in ons gedrag in dit moment.
Als je opgegroeid bent in een onveilige omgeving, is je aandacht obsessief bij veiligheid, ben je zelfs bereid ervoor te manipuleren. Als je in een arm gezin bent opgegroeid, zal groei wellicht vooral te maken hebben met financiële zekerheid, en niet zozeer gericht op gezamenlijke groei, of duurzame groei. En oh ja, duurzaamheid, is dat wat waard, als die alleen gericht is op de buitenkant, en niet werkelijke ervaren wordt?
Werkelijk ervaren wat iets is, dat is lastig als we de werkelijkheid voortdurend proberen te theoretiseren, te pakken zoals een kind de zee denkt te pakken, zodra hij er een emmer water uitschept.
De werkelijkheid is complex, doordat ze voortdurend verandert, en daardoor nooit eenduidig. Dat maakt handelen gecompliceerd, maar niet onmogelijk.
De werkelijkheid wordt schizofreen als we hem proberen in het denken eenduidig te vatten, er een theorie van maken. Er ontstaat dan een splitsing tussen de bedachte werkelijkheid, en de werkelijke ervaring van Dit moment.
Handelen draait dan altijd uit op een conflict.
Om tot een heldere bedrijfsvisie te komen, moet die schizofrenie worden opgelost. Dat kan alleen als we allereerst de schizofrenie in onszelf helen. Zolang we denken dat er een verschil is tussen ‘ik’ en de ‘ervaring’ van de werkelijkheid, scheiden we ons af, plaatsen we onszelf buiten de wereld, en verliezen we contact met wie we op dit moment werkelijk zijn, en wat we willen.
We draaien vast in doelloos gecirkel.
Een geheelde visie ontstaat als je samenvalt met dit moment, als het denken niet probeert een theoretische constructie te maken. Er ontstaat dan een innerlijke beleving van samenhang: je ervaart dat je niet los van anderen en de wereld staat. Dat de zon, de aarde en de samenleving net zo belangrijk zijn om te overleven als je hart of je lever. En dat die daarom net zo goed ‘jouw organen’ zijn. Dat ‘ik’ dus veel groter is dan waar mijn huid eindigt. Alles is.
Dat leidt tot een gigantische omschakeling in ons zicht op onszelf en de wereld: we weten en voelen dat de wereld één samenhangend geheel is, en dat we daar onlosmakelijk onderdeel van zijn. Dan wordt helder wie we zijn, en hoe we moeten handelen.
Een visie is niet langer een beschrijving, niet langer een blauwdruk van een organisatie, maar een organische reactie van een groep mensen die zich diep verbonden weet, en vanuit die verbondenheid op een natuurlijke manier formeert en richting geeft.
Zo’n visie bedenk je niet, daar maak je ruimte voor.

Deel dit artikel: