Schermafbeelding 2017-01-30 om 22.03.50

Kunst lijkt meer dan ooit een gids naar een subtiele taal waar we ons aan kunnen warmen en die tot heling leidt, daar waar in de dagelijkse realiteit een steeds grovere taal heerst die tot splijting en angst leidt.

Tekst: André Platteel

 

Een stoere man in de armen van zijn geliefde. En dan het shot van hem van toen hij nog jong was, een tenger jochie, nu aan de rand van de zee met de volle maan boven zich. Het jochie draait zich met grote heldere ogen om en blijft je secondenlang aankijken. Zo eindigt de film Moonlight. In verstilde shots is dan het verhaal verteld van Chiron, een kind dat zich onbegrepen voelt en opgroeit in een onveilige buurt in Miami. De eenzaamheid vreet bij je naar binnen. Zijn gekromde rug en afhangende hoofd, als een al aangevallen prooi. Chiron durft niet meer dan een paar woorden te spreken. Zijn ogen kijken steeds van anderen weg. Zijn onmacht en vernedering voel ik als kijker ook, als hij niet bij machte is zich te wapenen tegen zijn manipulerende moeder en tegen de klasgenoten die op hem inbeuken. Als hij ouder wordt, verhard Chiron om zich te kunnen wapenen tegen nieuwe pijn. Aan het einde van de film maakt liefde het mogelijk dat Chiron zijn verdedigingsstrategie kan laten varen. Dan pas kan het gekwetste kind in hem geheeld worden.

 

Ook andere Oscar-genomineerde films gaan over trauma’s uit het verleden die maar door blijven leven in het heden – totdat liefde het trauma eindelijk thuisbrengt en heelt: Manchester by the sea, Lion en Hell or High Water.

 

 

In onze reële werkelijkheid lijkt het domein van de grofheid de overhand te hebben. Politici vertellen verhalen die leiden tot gedachtes en gevoelens vol van haat en oppositie. Er wordt niets geheeld, alles lijkt kapot te moeten. Want alleen in een kapotte werkelijkheid raken we verblind door angst en kan de man met één oog koning worden.

 

Die kapot gemaakte werkelijkheid is niet anders dan de werkelijkheid die we zelf voortbrengen als we ons gekwetst voelen: de ander de schuld geven voor pijn en verdriet dat we ervaren. Wraak op de ander willen, om zelf de pijn en eenzaamheid maar niet te hoeven voelen: de ander zwart maken, bekritiseren of hem letterlijk ten gronde willen richten. Of de ander uit ons leven bannen, hem nooit meer willen zien, en hem op die manier willen straffen. Dat leidt ons af van waar het werkelijk om gaat.

 

Alleen in een kapotte werkelijkheid raken we verblind door angst en kan de man met één oog koning worden

 

Meer dan ooit lijken films, literatuur en beeldende kunst ons te willen wijzen op een andere weg, waarin meer subtiele domeinen aangeraakt worden: die van connectie en liefde zonder strategie, die tot heelheid en licht leiden, energie geven.

 

Die subtiele domeinen kunnen alleen bereikt worden als we bereid zijn onze gedachtes en gevoelens nader te onderzoeken. Als we doorzien dat veel van wat we denken, voelen en doen voortkomt uit een verdedigingsstrategie – om de onveiligheid en pijn die we vroeger ooit ervaren hebben nu nog op afstand te houden. Als je met verdediging liefhebt is er nooit gelijkwaardigheid, kan er nooit een echte connectie tot stand komen. De strategie zit in de weg. Grofweg zijn er twee bronnen waaruit die strategieën opborrelen: vanuit schaamte of trots. Bij Chiron in Moonlight is er eerst schaamte: hij maakt zich klein, trekt zich terug, ontwijkt. Hij kan daardoor geen contact maken, ook niet met de mensen die hem onvoorwaardelijk lief willen hebben. Later staat trots in de weg: met kracht en machtsvertoon probeert hij anderen op afstand te houden.

 

Om lief te kunnen hebben zonder verdedigingsstrategie – zonder schaamte of trots – moeten we ons zenuwstelsel helen. Want daar ligt die strategie als een open wond opgeslagen. De (vaak onbewuste geworden) strategie maakt ons angstig, woedend en gefrustreerd. En als we er niets aan doen, gaat de wond alleen maar verder etteren.

 

De overgang van de grove domeinen (onbewust denken, doen en handelen en daardoor de strijd met anderen aangaan) naar de meer subtiele domeinen (die van liefde en heling) verloopt via het lijf. Als we in contact komen met de sensaties in ons lijf kunnen we ervaren hoe ons zenuwstelsel georganiseerd is. Door die sensaties nauwkeurig te volgen en niet te verkrampen kan de strategie zich ontvouwen en oplossen. Dat proces begeleiden we bij Your Lab. Zodat we met steeds meer met een taal kunnen spreken die heelt en tot liefde leidt; een taal die nu meer nodig lijkt te zijn dan ooit tevoren.

 

Wi je deelnemen aan Your Lab? Mail robin@yourlab.nl voor een intake. Zodat we kunnen uitleggen wat onze aanpak is, we met elkaar kunnen bespreken wat je van ons kunt verwachten en wat we van jou verwachten. Your Lab is een stichting, niet gericht op winst, maar gericht op structurele impact.

 

 

 

 

Deel dit artikel: