Lab Zine # 1: Ruimte, Essay: In the mood for love

Wanneer voel je dat je de liefde acteert om te voldoen aan een romantisch beeld? En wanneer voel je dat er ruimte is om liefde eindeloos te kunnen laten groeien?

inthemoodforlove

In the mood for love

Nog nooit kwam de regen zo kletterend romantisch naar beneden. Vertraagd, en in het schijnsel van een neonpalet van rood, oranje en blauw. In een steegje, schuilend voor de regen, is er dan eindelijk de omhelzing, nadat meneer Chow en mevrouw Chan elkaar eindeloos ontweken hebben – in smalle gangetjes, in restaurants, in broeierige kamers.‘We moeten niet worden zoals zij’, zegt mevrouw Chan terwijl ze zich losbreekt uit de omhelzing. In regen vertraagt tot potloodstrepen wordt ze weggekrast uit het leven van de hunkerende Chow.

 

Tekst: André Platteel

 

 

Ieder jaar haal ik dezelfde dvd tevoorschijn, gaat mijn favoriete film op herhaling: In the mood for love. De regisseur nam langer dan een jaar de tijd voor het filmen. Hij had geen script. De acteurs kregen als aanwijzingen dat het een film zou worden over liefde. Ze mochten improviseren. Pas in de montagekamer ontstond het verhaal dat vrij simpel is: Chow en Chan zijn buren en komen erachter dat hun partners een verhouding met elkaar hebben. Als kijker raak je verward: is de liefde die tussen Chow en Chan ontstaat, misschien alleen maar acteerspel. Willen ze achterhalen hoe hun partners elkaar verleid hebben? Waarom zegt Chan anders tijdens de omhelzing dat ze niet wil worden ‘zoals zij’? En waarom zegt Chow als Chan hem eerder in de film wil verleiden, dat zijn vrouw dat nooit zo gedaan zou hebben? Of geeft dat acteerspel de geliefden juist ruimte, een veilige afstand om te kunnen omgaan met de kwetsbaarheid van prille liefde?

 

 

Ruimte, dat is waar In the mood for love voor mij over gaat.
Allereerst natuurlijk de ruimte die regisseur Wong-kar Wei zichzelf toebedeelde om een film te maken waarvan hij intuïtief de contouren wist, maar zich vooraf geen vastomlijnd idee kon vormen. Dan is er de ruimte die de geliefden in de film scheppen met het naspelen van het overspel, zodat ze de schaamte van hun eigen daden kunnen overwinnen. Ruimte zit ook in het spel van de acteurs: er worden nauwelijks emoties uitgedrukt; je ziet eerder hoe ze hun emoties proberen te onderdrukken. Die ongemakkelijkheid, dat maar niet echt kunnen of durven voelen, dat voel ik als kijker in mijn eigen lijf. Alsof er in mij een ruimte wordt geopend waarin alle strategieën om ongemakkelijk emoties maar niet te hoeven doorvoelen, aan de oppervlakte komen.

 

Is het misschien zo dat liefde uiteindelijk niet lukt omdat we gaan geloven in een romantisch beeld dat we belangrijker vinden dan werkelijke verbinding?

 

De film schept niet alleen ruimte, maar beklemt ook. De beelden zijn esthetisch, ze doen soms denken aan modeplaatjes. De hoofdpersonen lijken gevangen te zijn in gestileerde beelden: de jurken, de pakken, het interieur – alles is tot in de puntjes gestyled. Is dat misschien de reden waarom de twee geliefden in de film maar niet echt tot elkaar kunnen komen? Dat het beeld waarin ze zich begeven misschien wel belangrijker is dan hun liefde?

 

De film roept op alle vlakken vragen bij me op. Hoe vaak geef ik mezelf de ruimte iets te maken puur op intuitie? Hoe vaak creëer ikzelf ruimte als veilige afstand om overweldigende emoties langzaam toe te kunnen laten? En hoe vaak beklem ik mijn ruimte, door vast te houden aan een plaatje, aan een perfect beeld?

 

De regisseur laat in ieder geval zien dat een mooi plaatje niet genoeg is voor liefde. Dat daar nabijheid voor nodig is. Een andere nabijheid dan hij in zijn film laat zien: de geliefden zijn vaak heel nabij, ze dralen om elkaar heen, raken elkaar aan, de stoffen van elkaars kleding, elkaars hand, dan een hoofd dat op de achterbank van een taxi een schouder zoekt om op te rusten, en even onder de vertraagde regen, hun twee torso’s die aan elkaar blijven kleven. Maar toch is die nabijheid niet genoeg. Er zit iets tussen. De esthetiek, het geacteerde spel. De onmacht om werkelijk kwetsbaar te zijn.

 

Nabijheid komt vanuit een diepe connectie, waarin kwetsuren aan het licht mogen komen. Dan kan liefde helen.

 

Als kijker hunker je net als Chow en Chan dat er eindelijk echt liefde tussen hen gaat ontstaan. Het is zo frustrerend te zien dat het ze maar niet lukt. Alsof ik met iedere keer opnieuw kijken de ijdele hoop heb dat het nu wel gebeurt, dat de regisseur een nieuwe montage heeft gemaakt, zodat de geïmproviseerde scenes nu wel tot een kloppend geheel worden gemaakt. Precies zoals ik dat soms bij mezelf hoop te kunnen doen. Mijn gevoelens zo her-monteren dat ik op een gezonde manier nabijheid kan vinden. Niet langer vol met beschermingsstrategieën. Niet langer vast willen houden aan een perfect plaatje in mijn hoofd. Maar nabijheid vanuit een diepe connectie, waarin kwetsuren aan het licht mogen komen. En liefde ze heelt. Zodat de nabijheid alsmaar dichter wordt.

 

Het einde van In the mood for love is hartverscheurend. Mevrouw Chan is plots vertrokken. Chow blijft alleen achter. In de laatste scene fluistert hij iets in een uitgeholde steen. Alsof hij zo de verstening in zichzelf kan opheffen. Voor de vrouw die hij liefheeft komt dat te laat.

 

Inspiratie:

Heel letterlijk, de ruimte ingaan: 2001, a space odessey/ Interstellar/ Moon 

Bewustzijn: Being John Malkovich/ The Matrix/ I heart huckabees/ Avatar/ The Fountain/ The tree of life/ Inception/ Lola Rennt/ Pi/ Twelve monkeys



Deel dit artikel: