Schermafbeelding 2016-01-21 om 15.05.28

Burn-out vertelt je wat je echt wilt.

Kun je de wereld nou naar je hand zetten of niet? De suggestie dat de wereld maakbaar is, wordt vaak als oorzaak aangeduid voor de hoge burn-out-rate, en de vervroeging ervan: velen zijn nog niet eens halverwege de twintig en hebben al de eerste ervaring van een opgebrand lijf.

Tekst: André Platteel

 

De gedachte van de maakbare samenleving, dat je alles kunt worden wat of wie je wenst te zijn, dat je jouw ideologie op de wereld kunt leggen en daarmee jouw geluk in eigen handen zou hebben, zou voor veel stress zorgen. Tegenslag of mislukken neem je persoonlijk, en je kunt het daar nauwelijks over hebben. Want in een maakbare samenleving heb je succes en geluk immers in eigen hand – als je faalt, heb je dat toch echt aan jezelf te wijten en voel je je al snel loser. Misschien is de wereld wel maakbaar, maar kan hij niet maakbaar zijn vanuit onbewustheid. En veel van ons handelen is onbewust.

 

Als we onbewust zijn, ontstaat er regressieve projectie: wat we ooit in ons leven tekort zijn gekomen willen we compenseren door iets te krijgen in de nabije toekomst: aandacht, erkenning, liefde, veiligheid – en dat via de weg van succes en geluk. Maar dat sluimerende, vaak weggestopte (en dus onbewuste) gevoel van niet goed genoeg te zijn, er niet toe te doen, geen recht te hebben of liefde of geluk, kan nooit opgelost worden in de nabije toekomst. Kan alleen maar opgelost worden in het heden, door de ervaring die je het gevoel van tekort ooit heeft gegeven, in je nu volwassen lichaam thuis te brengen.

 

Als je dat wat je in het verleden gemist hebt, probeert te compenseren in de nabije toekomst, betaal je een hoge prijs in het heden. Je haalt tijden en gevoelens door elkaar.

 

Ik heb me in mijn vroege jeugd onveilig gevoeld en weinig erkend. Mijn tekort aan veiligheid en erkenning probeerde ik voortdurend te compenseren: gericht op succes – meer precies: op roem en rijkdom. Die waarden kunnen op zichzelf nooit doel zijn, mogelijk resultaat van iets anders. En dus moest ik wel burn-out raken.

Als je dat wat je in het verleden gemist hebt, probeert te compenseren in de nabije toekomst, betaal je een hoge prijs in het heden. Je haalt tijden en gevoelens door elkaar. Natuurlijk is elke handeling dan gedoemd te mislukken. Dat leidt tot frustratie en uiteindelijk tot burn-out. Door mijn zoektocht naar roem en succes was ik als Icarus: ik werd overmoedig, blies mijn ego op met de meest simpel behaalde successen, zag de wereld aan mijn voeten, en moest dus wel van grote hoogte naar beneden vallen. Vleugellam raakte ik, jarenlang.

 

Burn-out heeft niets met leeftijd te maken, niets met de gedachte dat de samenleving maakbaar zou zijn, maar met onbewustheid – en die is leeftijdloos en ideologieloos.

 

Onbewustheid zorgt nog voor iets anders: als we steeds bezig zijn het verleden in de nabije toekomst te compenseren, hebben we helemaal geen contact met het heden. We doorvoelen dus helemaal niet wat we echt willen, nu, in dit moment. We wensen (nog steeds) als een kind iets wat we (als kind) tekort kwamen. Onze wil krijgt geen ruimte. Ik werkte knetterhard, maar had op een gegeven moment geen idee meer waarom ik dat deed, anders dan dat ik als een verslaafde verlangde naar roem en erkenning. De voldoening van mijn acties kwam niet van binnenuit, had ik van buitenaf nodig. Maar iets buiten onszelf kan nooit voldoen, en dus werd mijn verslaving groter en groter, totdat… ja inderdaad.

 

 

 

Als we bewust worden, worden ons wensen bevrijd, wordt onze wil helder, en is ons handelen niet langer louter wilskracht gedreven (vanuit egoïsme), maar komt voort uit een veilige en krachtige verbindingen met anderen en de wereld. Handelen wordt dan natuurlijk, spontaan, haast moeiteloos, en hoort precies bij wat nu bij je past, bij wat bijdraagt aan het grotere geheel. Dat kost geen energie, daar krijg je energie van. En er gebeuren ‘wonderen’, precies wat gebeuren moet, gebeurt. Je ervaart dat de wereld steeds opnieuw wordt gecreëerd, elk moment opnieuw. De wereld wordt natuurlijk maakbaar. Niet door jou, wel via jou – vanuit je totale verbondenheid. Daar onderdeel van zijn, levert je geen burn-out op, geeft juist knetterveel energie, liefde en onverspilde daadkracht.

 

Deel dit artikel: