12

Is fear the best part of me?

Door: Robin van den Maagdenberg

Angst zou een slechte raadgever zijn, maar mij heeft het veel gebracht. Mijn angst en ik, we hebben een lange weg afgelegd. Het begon met angst voor het donker, dat iemand me in de nacht zou komen halen. Het verschoof naar angst voor de dood van mijn ouders, zusje, opa en oma. Toen voor het vertrek van een vriendje, daarna (en nog steeds) angst om mijn stem te laten horen in een groep. Steeds meer zie ik de rode draad, die zich uitrolt door mijn leven heen. Het is angst om zelf in het licht te staan: om te leven. Jarenlang heb ik mezelf en mijn angst proberen te begrijpen. Ik ben daardoor bewuster geworden van wat leven is, heb vele kanten van mezelf leren kennen, maar vond geen manier om de angst te laten oplossen.
 
12
 
Angst is een interne alarmknop die afgaat bij gevaar. In mijn wereld is realistisch gezien heel weinig gevaar van buitenaf. Het gevaar zit vooral binnenin mij. Mijn angst gedraagt zich als een poortwachter, het houdt me weg van dat ‘gevaar’, van dingen die niet gevoeld willen worden: verdriet, leegte, eenzaamheid. Gevoelens die al lang geleden zijn gevormd, maar waarvoor mijn hoofd me nog steeds wil beschermen. Alsof ik het niet zou overleven als ik eraan blootgesteld word.

 

Kafka zei: “My ‘fear’ is my substance, and probably the best part of me.” Als angstig persoon, die zich nergens thuis voelde en een eenzaam en geïsoleerd leven leidde, schreef hij de meeste geweldige, fantasierijke en angstaanjagende verhalen.Edvard Munch (vanaf september in het Van Gogh Museum), werd eveneens door zijn angst geterroriseerd. Zijn beroemdste werk ‘de schreeuw’ maakte hij na een wandeling met vrienden, waarin hij het gevoel had dat de hele wereld in brand stond en hij het alleen nog kon uitschreeuwen. Door zijn angsten leefde hij een leven in het donker. Maar ook hij schreef: “Without fear and illness, I could never have accomplished all I have.”
 
Zoveel mensen hebben in angst prachtige dingen gemaakt. Als vlucht voor het leven een nieuwe wereld gecreëerd waarin het wel veilig is. Een middel om meer grip te krijgen. Het lijkt een onmisbaar onderdeel van hun identiteit, de drijfveer om te creëren en te duiden. Alleen zit de echte kunst hem volgens mij niet in het (be)grijpen van het leven, maar in leven zelf, met alles wat daarbij hoort. Wij angsthazen laten ons leven leiden door angst, omdat we bang zijn om echt te voelen wat eronder zit. Terwijl we de waarheid prima aankunnen. Het is de illusie van angst die ons klein houdt. Dat is precies hoe angst behandeld wil worden: als afleider van de innerlijke wereld die achter de poort verscholen blijft. Als je door die angst heengaat, niet meer vlucht en de poorten openbreekt, dan blijkt het leven zelf een bron van onuitputtelijke creatie.

Deel dit artikel: